คนจีนกำลังจะมี คะแนนทางสังคม

คนจีนกำลังจะมี คะแนนทางสังคม

คนจีนกำลังจะมี คะแนนทางสังคม / โดย ลงทุนแมน

<ส่วนหนึ่งของบทความนี้อ้างอิงมาจากบทความใน https://www.coraline.co.th/single-post/Social-Credit>

เมื่อไม่นานมานี้ มีข่าวที่น่าสนใจข่าวหนึ่ง คือ
ทางการจีน กำลังบังคับใช้บทลงโทษ คนบางกลุ่ม ภายในเดือน พ.ค. นี้
โดยมี 9 ล้านราย จะไม่สามารถซื้อตั๋วเครื่องบินได้
และอีก 3 ล้านราย จะไม่สามารถซื้อตั๋วรถไฟชั้นธุรกิจได้ เป็นเวลา 1 ปี
คนกลุ่มนี้ คือคนที่มี คะแนนทางสังคม (Social Credit) ต่ำ
มันกำลังเกิดอะไรขึ้นในประเทศจีน วันนี้ลงทุนแมนจะมาเล่าให้ฟัง

คะแนนทางสังคม ในประเทศจีน คืออะไร?

แม้เศรษฐกิจจีนจะมีมูลค่า 55 ล้านล้านบาท ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก แต่มักจะถูกมองว่า มีภาพลักษณ์ไม่น่าเชื่อถือ
อย่างเช่น ในปี 2559 จีนอยู่ที่ 57 ของอันดับชื่อเสียงประเทศ ที่วัดจากทั้งด้านสังคม ผู้คน และเศรษฐกิจ

ซึ่งจีนได้เห็นปัญหานี้ มาหลายสิบปี จนกระทั่งในปี 2557 ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง เสนอนโยบายให้ใช้ระบบ Social Credit เพื่อมาพัฒนาคุณภาพประชากร และเปิดโอกาสทางเศรษฐกิจในเวทีโลกให้มากขึ้น

โดยประชาชน จะได้รับบัตรความน่าเชื่อถือ ที่จะมีการเก็บข้อมูลส่วนบุคคลด้านต่างๆ เพื่อนำมาคำนวณเป็นคะแนนระหว่าง 350-950 คะแนน ซึ่งมีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่

พฤติกรรมด้านการเงิน เช่น การเสียภาษี การจ่ายคืนเงินกู้ บัตรเครดิต ค่าน้ำค่าไฟ ค่าปรับ

พฤติกรรมด้านสังคม เช่น การปฏิบัติตามกฎจราจร โรงเรียน หรือสถานที่ต่างๆ การเป็นอาสาสมัคร

พฤติกรรมในโลกออนไลน์ เช่น หัวข้อพูดคุยกับเพื่อน หัวข้อการโพส Social Network การช็อปปิ้งออนไลน์

ระบบนี้ได้ทดลองใช้ในบางเมืองมา 3 ปีแล้ว และคาดว่าจะครอบคลุมทั่วประเทศ กับประชากรราว 1,400 ล้านคน ภายในปี 2563 นี้

ส่วนการเก็บคะแนนนั้น ภาครัฐจีน ได้ขอความร่วมมือจากบริษัทยักษ์ใหญ่ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น

Tencent เจ้าของ WeChat ที่ปัจจุบันมีผู้ใช้บริการ 980 ล้านบัญชี ซึ่งหลักๆอยู่ในจีน

Alibaba เจ้าของเว็บ E-Commerce และ Alipay ซึ่งจะมีฐานข้อมูลด้านการซื้อของออนไลน์ และพฤติกรรมด้านธุรกรรมทางการเงิน

บริษัทเทคโนโลยีต่างๆ เช่น Didi Chuxing แอปให้บริการแท็กซี่ Startup มูลค่าอันดับสองของโลก

คำถามคือ หากในการใช้ชีวิตประจำวันของเรา มีคนมาคอยติดตามไปทุกที่ ไม่ว่าจะไปทำอะไร ที่ไหน จนอาจไม่มีความเป็นส่วนตัว แล้วทำไมประชาชนจีน ถึงยอมให้รัฐบาลเข้าถึงข้อมูลส่วนตัวนี้ได้

คำตอบคือ เพราะมันมีสิทธิประโยชน์ต่างๆมากมายตามมา หากคะแนนของพวกเขาสูง เช่น

หากคะแนนสูงกว่า 600 จะได้สินเชื่อ ซื้อของในเว็บ Alibaba 25,000 บาท

หากคะแนนสูงกว่า 650 จะสามารถเช่ารถได้ โดยไม่ต้องมัดจำ สามารถใช้ VIP เช็คอิน โรงแรมหรือสนามบินได้

หากคะแนนสูงกว่า 666 จะสามารถกู้เงินจาก Ant Financial Services (Alipay) ได้วงเงิน 250,000 บาท

หากคะแนนสูงกว่า 700 จะไม่ต้องใช้เอกสารประกอบ ในการเดินทางไปสิงคโปร์

หากคะแนนสูงกว่า 750 จะได้ Fast-Track ในการยื่นขอวีซ่า Schengen ของยุโรป

นอกจากนี้ แม้แต่การสมัครงาน หรือ การหาคู่ออนไลน์ ก็จะมีคะแนนแสดงอยู่ ใครมีคะแนนสูง ย่อมมีข้อได้เปรียบอยู่บ้าง

ในทางกลับกัน คนที่มีคะแนนน้อย ก็ถูกจำกัดสิทธิ์ หรือได้รับบทลงโทษ เช่น ไม่สามารถใช้อินเทอร์เน็ตความเร็วสูงได้ ไม่สามารถเข้าร้านอาหารบางร้านได้ หรือไม่สามารถจองตั๋วเครื่องบินได้

หากชาวจีนบางกลุ่ม ถูกจำกัดสิทธิ์ในการเดินทางแล้ว ก็อาจจะกระทบประเทศไทยบ้าง เนื่องจากปัจจุบัน ในปีหนึ่งมีนักท่องเที่ยวเข้ามาในไทย 35 ล้านคน เป็นชาวจีนเกือบ 10 ล้านคน แต่ข้อดีคือ อาจจะทำให้ ได้นักท่องเที่ยวที่มีคุณภาพ ไม่ทำให้สภาพแวดล้อมเสียหาย ก็เป็นได้

จะเห็นได้ว่า เทคโนโลยี ทำให้เราสามารถเก็บข้อมูลในลักษณะ Big Data ซึ่งมีความละเอียดและเยอะขึ้น

และเรื่องนี้ก็น่าจะส่งผลให้ชาวจีนมีพฤติกรรมที่ดีขึ้น

จากที่เมื่อก่อนเราดูถูกคนจีนว่าไม่ค่อยมีมารยาท ส่งเสียงดัง แย่งกันกิน

ต่อไป เรื่องนี้อาจจะไม่ได้เป็นอย่างอดีต

ต้องยอมรับว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องที่ค่อนข้างอ่อนไหวสำหรับคำว่า “อิสรภาพ”

เพราะ การเก็บคะแนนทางสังคม มันอาจจะเปลี่ยนพฤติกรรมเราได้ด้วยเช่นกัน ไม่ว่าเราจะทำอะไรเราจะถูกสอดส่องตลอดเวลา

จนในที่สุดเราอาจจำเป็นต้องทำตามกรอบที่วางไว้ จนไม่ต่างอะไรกับหุ่นยนต์..

แล้วมนุษย์จะมีความหมายอย่างไรถ้าต้องใช้ชีวิตแบบหุ่นยนต์..
———————-
<ad> คนจีนมีคะแนน หากอยากซื้อหนังสือลงทุนแมน 2.0 ไปที่ร้านหนังสือชั้นนำทั่วประเทศ
หรือติดตามได้ฟรีที่ แอพลงทุนแมน http://longtunman.com/app, instagram, twitter, youtube, line โดยค้นหา ไอดีชื่อ longtunman ในแพลตฟอร์มนั้น
———————-

Reference
-https://www.forbes.com/sites/karstenstrauss/2016/06/24/the-worlds-most-reputable-countries-2016-u-s-a-ranks-28th/#64e80ed67a9f
-https://en.wikipedia.org/wiki/Social_Credit_System
-http://www.wired.co.uk/article/chinese-government-social-credit-score-privacy-invasion
-https://waymagazine.org/social-credit-china/
-https://si.wsj.net/public/resources/images/P1-BZ401_CCREDI_9U_20161128113928.jpg
-https://www.prachachat.net/foreign-soft-news/news-135068
-https://www.coraline.co.th/single-post/Social-Credit
-https://marketeeronline.co/archives/7812
[5205].

Comments

comments